ELEM.ir      ElmeEjtemaeiMoslemi.ir
 
سال حمایت از کالای ایرانی
 

تعریف علوم انسانی از حیث موضوع، روش و غایت؛ علوم انسانی در نگاه صاحب‌نظران ایرانی

نويسنده: 
یونس بهاروند
زبان مقاله: 
فارسی
سال انتشار: 
13 ارديبهشت 1393
محل انتشار: 
http://elmedini.ir
چکيده: 

مسائل مرتبط با انسان پیچیدگی ذاتی دارند و علوم انسانی نیز از این قاعده مستثنا نیست. علاوه بر آن، در مسائل علمی نیز نظرات مختلف باعث گستردگی پیچیدگی علوم شده‌اند. تعریف علوم انسانی به عنوان مقدمه‌ای برای آشنایی و مطالعه در زمینه این علوم، ضرورتی انکارناپذیر است. اما به هر صورت برای شروع هر بحثی ابتدا می‌بایست در تعاریف و ادبیات موضوع به توافق دست یافت و سپس مطالعات را آغاز نمود و یا ادامه داد.

در تعریف علوم انسانی، -چه تعریف از حیث موضوع یا روش و یا غایت- در بین صاحب‌نظران اختلافات و اشتراکاتی وجود دارد. تقریباً همه صاحب‌نظران موضوع این علوم را انسان می‌دانند. البته عده‌ای صرفاً موضوعات غیر جسمانی انسان را موضوع این علوم می‌دانند و بعضی دیگر موضوعات جسمانی را از آن حیث که تاثیرگذاری بر مسائل غیر جسمانی دارند نیز، داخل در موضوعات علوم انسانی قرار می دهند. بعضی از صاحب‌نظران روش دستیابی به علوم انسانی را صرفاً از راه عقل می‌دانند. عده‌ای دیگر همه روش ها بجز تجربه را، در دستیابی به این علوم صحیح می‌دانند. عده‌ای نیز همه روش‌های عقلی، نقلی، شهودی و تجربی را در علوم انسانی صحیح و قابل قبول می‌دانند. در بین صاحب‌نظران تقریباً اجماعی وجود دارد که هدف علوم انسانی، مدیریت جامعه انسانی است. البته میزان و کیفیت این مدیریت در بین صاحب‌نظران محل اختلاف است. عده‌ای از صاحب‌نظران نیز عقیده دارند که هدف این علوم شناخت و مطالعه جامعه است نه مدیریت آن؛ که البته این شناخت ممکن است مورد استفاده‌های دیگری قرار بگیرد.