ELEM.ir      ElmeEjtemaeiMoslemi.ir
 
سال حمایت از کالای ایرانی
 

قیام عاشورا و احیای تفکردینی

محقق: 
نويسنده تستي
استاد راهنما: 
راهنماي تستي
سال نشر: 
1393
چکيده: 

دين‌شناسي و چگونگي دينداري، همزاد با پيدايش انسان‌ها پديدآمده است. در دنياي معاصر که فضاي سنگين دنياگرايي و انسان‌مداري، ذهنيت نقاد انسان جديد را متحير ساخته است. پرسش‌هاي جدي تري در حوزه دين‌شناسي، انسان‌شناسي، نسبت دين و انسان، دين و دنيا و... خلق شده است. پرسش‌هاي از اين قبيل که نسبت دين با تفکر ديني چيست؟ تفکر ديني چگونه از حقيقت ديني فاصله گرفته ومنحط مي‌گردد؟ ميکانيزم احياي تفکر ديني چيست؟ و چگونه مي‌توان از اين فاصله‌ها کاست و واقعيت دينداري را با حقيقت دين منطبق نمود؟ تبيين دقيق چنين پرسش‌هاي را مي‌توان در حوزه «کلام اجتماعي» و چگونگي تحقق دين در متن مناسبات اجتماعي جست‌وجو نمود. عاشوراشناسي بارويکرد احياگري، راهکار مناسب در اين ارتباط به حساب مي‌آيد.

تحقيق حاضر بر بنيان چنين نگرشي شکل گرفته و پاسخ پرسش‌هاي فوق را در بستر عاشوراشناسي تعقيب نموده است. دربخش کليات وچارچوب نظري: کليد واژه‌هاي احيا، اصلاح، دين، تفکر ديني و احياي تفکر ديني، تعريف گرديده و با تعيين نسبت ميان حقيقت دين و انسان، نقش ولايت در تنظيم ارتباط انسان با خدا، تبيين شده است. بخش دوم: ناظر به فرايند افول تفکر ديني در عصر امام حسين(ع) مي‌باشد که در سه فصل تنظيم گرديده است. در فصل قبيله: تضاد و تنافي تفکر قبيله‌گرايي با تفکر و ايمان ديني در عصر بعثت نشان داده شده و در واقع تقابل منطق قبيله با منطق عقيده در عصر پس از رحلت قابل فهم گرديده است. فصل حاکميت سياسي: نقش جدايي سياست از دين و ميدان‌داري سلطنت قبيله‌اي، در انحطاط باور‌هاي اعتقادي را نشان مي‌دهد. در فصل سوم: زمينه‌هاي شکل‌گيري برخي فرقه‌هاي کلامي و چگونگي گسترش بدفهمي‌هاي اعتقادي در جامعه تبيين شده و در پرتو مجموع اين مباحث است که فلسفه امامت و ضرورت قيام عاشورا نيز قابل فهم گرديده است.

بخش سوم مربوط به فرايند احياگري درقيام عاشورا مي‌باشد که در چارچوب آن، مکانيزم احيا، شيوه‌هاي احيا و عينيت يافتن دين در قيام عاشورا به تفصيل بررسي گرديده است. کليت اين بخش در پي تعيين جايگاه و نقش امام در صيانت از دين و هدايت جامعه بوده و در واقع نشان مي‌دهد که امام حسين(ع) باچه راهکاري به احياي تفکر ديني پرداخت. در خاتمه: چارچوب نظري و عملي شفاف براي فهم معرفت ديني، چگونگي تبليغ و احياي تفکرديني بيان شده، رسالت و مسئوليت متوليان دين به خوبي قابل درک و دريافت گرديده است.